مجموعه تاسیسات فانوس در این مقاله به راهنمایی و معرفی کامل انواع پمپ ها پرداخته و کارکردهای متمایز آن ها را نیز مورد بررسی قرار می دهد.
پمپ ابزاری است مکانیکی که به منظور انتقال مایعات و سیالات مختلف با فشار به ارتفاعات بالاتر مورداستفاده قرار می گیرد. کارکرد پمپ ها برای منازل و صنایع مختلف متفاوت است که از انرژی های متمایزی برای انجام این کار استفاده می کنند. پمپ های دستی، بادی، برقی و موتوری وجود دارد که هر کدام در ابعاد مختلف با کارایی متمایز، کار خود را به خوبی انجام می دهند.

انواع پمپ ها
همان طور که گفته شد، پمپ ها انواع مختلفی دارند که می توان به پمپ خانگی، سیرکولاتور زمینی و سیرکولاتور خطی و در نهایت پمپ استخری اشاره کرد.
پمپ خانگی
گاهی پیش می آید که خانه ها و مجتمع های بلند، در استفاده از آب لوله کشی، مشکلات زیادی تجربه می کنند. زمانی که ارتفاع یک ساختمان از محدوده استاندارد بیشتر شود، آبرسانی به طبقات بالاتر بسیار سخت می شود. در این شرایط باید پمپ آبی انتخاب شود که ارتفاع آن از ارتفاع مکانی که قصد آبرسانی به آن را دارید، بیشتر باشد. با یک مثال مشخص می شود که برای رساندن آب به ارتفاع 20 متری به پمپ آبی با ارتفاع 22 متر نیاز است.
میزان طبقات مجتمع و ساختمان، تعداد واحدها، میزان شیر آب موجود در ساختمان و متراژ واحدها، مواردی هستند که در انتخاب پمپ خانگی مناسب موثر خواهند بود. برای مجتمع 3 طبقه 4 واحدی، پمپ انتخاب شده باید، حداکثر دبی موجود را داشته باشد. برای بالا بردن میزان فشار آب در ساختمان ها از پمپ های کوچک، بشقابی، جتی و دو پروانه استفاده می شود. البته این ترتیب باتوجه به زیاد شدن طبقات نیز به مورد بعدی سوئیچ خواهد کرد.
اگر بخواهیم به صورت مختصر به تفاوت برخی از این پمپ ها، اشاره کنیم، باید گفت؛ در پمپ جِتی، ارتفاع بیشتر با فشار بالاتر مطرح است و در نوع بشقابی ارتفاع کمتر و حجم بیشتر مدنظر است. به عنوان مثال؛ پمپ بشقابی حدود 7 مترمکعب را تا ارتفاع 34 متر پمپاژ کرده و در نوع جتی، 4 مترمکعب با اتفاع 53 متر موردتوجه است. مقدار حداکثر ارتفاع یا همان “هد” و حداکثر آبدهی یا همان “دبی” مهم ترین موضوعات در مباحث انواع پمپ هاست.

مقایسه انواع پمپ های خانگی
- نیروی مکش موجود در نوع جتی زیاد است و از این نوع پمپ برای دیگهای بخار و مخازن، استفاده های زیادی می شود.
- نوع بشقابی پمپ ها صدای بسیار ضعیفی دارند و به آن ها، پمپ بی صدا نیز گفته می شود.
- پمپ خانگی نیم اسبی که در ابعاد و مصارف محدود تولید می شود و به طور تک فاز است.
- پمپ یک اسبِ بشقابی، برای ساختمان های با طبقات زیاد است که این نوع پمپ از پمپ های سانترفیوژی است.
- یک اسب جتی که جریان تخلیه و پمپاژ بسیار آرام دارد.
- دو پروانه ای، در ساختمان های 5 طبقه به بالا از این نوع پمپ استفاده می شود. صنعت کشاورزی نیز به وجود این پمپ ها نیاز دارد. تنها ایرادی که متوجه این پمپ هاست، سرو صدای زیاد آن هاست.
- در پمپ های ایتالیایی، دبی آب، ارتفاع ساختمان و همچنین فشار آب بسیار موردتوجه است. پمپ پنتاکس، پمپ لورا، ابارا، داب، پدرولو و پمپ آب اسپرونی در دسته این پمپ ها قرار دارند.
پمپ های خانگی، علاوه بر مصارف خانگی در صنعت کشاورزی مانند باغبانی، آبیاری گیاهان و موارد مختلفی از این دست مورداستفاده قرار می گیرند. سیستم های کنترلی مانند کلید اتوماتیک و منبع تحت فشار برای کنترل الکتروموتور نیاز است.

پمپ سیرکولاتور
این نوع پمپ ها در دو مدل خطی و زمینی عرضه می شوند. همان طور که از نام این پمپ پیداست آب را در مدارها سیرکوله می کند. سیرکوله به معنای گردش و چرخش آب در مدار است. نوع خطی و زمینی پمپ ها در طبقه های کوچک و بزرگ وجود دارند. صدای کم، انواع پمپ از تک فاز یا سه فاز تا سه دور، دور موتور 1500 تا 3000 دور، جنس بدنه استیل و چدن، جنس پروانه چدن، استیل و یا برنج، نوع کوپلینگ و موتور خشک و نوع بی واسطه تمام مشخصات مثبت پمپ های سیرکولاتور است.
ویژگی های مشابه پمپ زمینی و خطی سیرکولاتور
- از این نوع پمپ ها با نام پمپ های کم صدا نیز یاد می شود.
- این پمپ ها گردش آب گرم را به خوبی تحت پوشش قرار می دهند.
- طول عمر پمپ های خطی و زمینی بالاست و به نوعی دائم الکار هستند.
- نصب آسان از ویژگی های مشترک این پمپ هاست.
- هزینه نگهداری پایینی دارند و به آن ها پمپ هایی کم مصرف نیز گفته می شود.
- اتصال به الکتروموتور از ویژگی های برابر پمپ های خطی و زمینی است.
- وجود مکش منفی موضوع قابل مطرحی در این پمپ ها نیست.
- جنس بدنه این پمپ ها از چدن است.

تفاوت انواع پمپ های خطی و زمینی
تمام موارد ذکر شده در بالا از شباهت های مهم بین پمپ زمینی و خطی بود. حال در ادامه مطلب به تفاوت این دو پمپ می پردازیم،
- تحمل دمای پمپ خطی بیشتر از پمپ زمینی است.
- پمپ خطی جزو پمپ های دینامیکی است
- ورودی و خروجی پمپ خطی در یک جهت است یعنی مایعات در همان خطی که وارد می شوند در همان راستا نیز به راه خود ادامه می دهند.
- دبی بالا در هدهای پایین، از ویژگی های مهم پمپ خطی است.
- این پمپ برای مصرف های کشاورزی برای پمپاژ آب رودخانه به سمت مزرعه مناسب است.
- ولی برای پمپ زمینی این موارد به صورت عمود برهم است.
- یک جهت بودن در پمپ خطی مزیتی است که باعث می شود پمپ آسان و بدون تغییر در مدار جای بگیرد در حالی که برای پمپ زمینی این مورد روی شاسی است.
- نوع خطی، تنها برای به دست آورن دبی، ولی نوع زمینی برای دبی و هد است.
- باتوجه به موردبالا، پمپ خطی نسبت به پمپ زمینی دبی و ارتفاع کمتری دارد.
- جنس بدنه پمپ زمینی چدنی و برنجی است در حالی که متریال مناسب برای پمپ خطی استیل و در برخی موارد چدن است.
- باتوجه به اینکه صدای هر دو پمپ کم است ولی با این همه، صدا و لرزش در پمپ زمینی از نوع خطی بیشتر است.
- عملکرد پمپ خطی بسیار نرم تر و آرام تر از نوع زمینی است.
- پمپ خطی، فقط عمل دبی را انجام می دهد و البته این نوع پمپ برای آب گرم مصرفی کاربرد زیادی دارد. درحالی که پمپ زمینی به منظور تامین سرویس گرمایشی موردتوجه است.

تولید کننده پمپ زمینی و خطی
شرکت پمپیران، تولیدکننده پمپ زمینی است. ظرفیت های مختلف و متفاوت در این نوع پمپ، تولید و ارائه می شود. جنس این نوع پمپ ها در بیشتر مواقع، چدن و حلزونی یکپارچه است. این شرکت به عنوان برجسته ترین شرکت ها در زمینه تولید پمپ است. در پمپ زمینی عملکرد فشار و دبی به صورت یکسان اعمال می شود. پمپ زمینی در سرویس دهی گرمایش کارکرد بالایی دارد. قطر خروجی که متوجه پمپ زمینی می شود در حدود 300 میلی متر است و جنس پروانه آن چدنی است.
ارتفاع بلند تخلیه در پمپ زمینی، مکش بالا، دبی و هد مطلوب، پمپاژ مایعات مختلف، تامین آب در مصارف خانگی، جنس فولاد و پروانه چدن، ظرفیت آبدهی تا 1800متر در ساعت و ارتفاع 5 تا 90 متر از ویژگی ها و خصوصیات مهم این نوع پمپ هاست.

پمپ استخری
این پمپ ها نیز با کارکرد جالب خود، امکان جمع آوری و از بین بردن مواد زائد موجود در آب را دارند. اجزای مهم این نوع پمپ شامل، موتور، پروانه و سطل است. سطل موجود در پمپ استخری باعث می شود که آب استخر در این سطل قرار گرفته و توسط صافی جداسازی شود. تیغه چرخان و سریع پروانه آب استخر را مکیده و به طرف صافی هدایت می کند و در نهایت موتور مسئولیت به حرکت درآوردن پروانه را برعهده دارد و در پشت پمپ وصل شده است.
استرینرهای پمپ، آب را از طریق دریچه موجود در عمق استخر کشیده و آب را به سیستم تصفیه انتقال می دهد. آب نیز با ردشدن از صافی به یک مایع تمیز و صاف تبدیل می شود. هد و دبی مورداستفاده در این پمپ باید بقدری باکیفیت باشند که با سرعت مناسب خود بتوانند آب استخر را باتوجه به حجم آن موردپاکسازی قرار دهند.
محفظه پمپ استخری در داخل آب قرار گرفته و موتور آنها در خارج از آب گذاشته می شود. این پمپ ها بر روی دیواره های مخازن نصب شده و فعالیت خود را انجام می دهند. با استفاده از این نوع نصب، موتور خشک نگه داشته می شود و عملکرد بهتری نیز ارائه می دهد. در دستگاه های فرز و ماشین سنگ زنی و هر گونه سیستم خنک کننده که مخزن دار باشد، از این نوع پمپ نیز استفاده می شود.

تفاوت پمپ استخری با پمپ های دیگر
تفاوتی که پمپ استخری با پمپ های دیگر دارد در زیر به طور کامل موردبررسی قرار گرفته است،
اولین تفاوت بارز پمپ استخری، استرینر یکپارچه آن است. این قابلیت موجب آب بندی کمتر پمپ خواهد شد و جنس بدنه با پمپ هماهنگی خوبی دارد. جنس بدنه اغلب پمپ های استخری عرضه شده در بازار، آلیاژ است.
مقاومت جنس پمپ استخری در برابر خوردگی
ذرات موجود درآب، اسیدی، بازی و در برخی موارد نیز کلر است که در شرایط عادی ممکن است باعث خوردگی بدنه پمپ شود. ولی پمپ استخری با بدنه پلیمری خود در مقابل تمام این آسیب ها، مقاوم است. پمپ های معمولی چون بدنه چدن دارند اگر در معرض آب هایی که PH بالایی دارند، قرار بگیرند، خورده می شوند. هد و دبی مناسب پمپ استخری هماهنگی بسیار بالایی با سیستم های تصفیه آب و فیلترهای آن ها دارد.
کارایی بهتر پمپ استخری
- اگر می خواهید پمپ استخری کارایی بالایی داشته باشد، بهتر است دو متر فاصله را برای کف موتورخانه و کف استخر درنظر داشته باشید.
- رعایت فاصله 15 متری بین پمپ تصفیه و کف موتورخانه نیز باید به درستی صورت گیرد تا آبی که در موتورخانه است با الکترومتور پمپ تماس نداشته باشد.
- استفاده از بالشتک چوب پنبه ای در زمان نصب، باعث می شود تا صدای حاصل از کار پمپ، گرفته شود.
- سعی کنید پمپ استخری را در مکانی قرار دهید که موگیر آن، قابلیت گرفتن ضایعات مختلف آب را داشته باشد.

پمپ سانتریفیوژ
این پمپ ها جزو پمپ های دینامیکی هستند. پمپ سیالات با ویسکوزیته پایین از خصوصیات پمپ سانتریفیوژ است. دبی زیاد برای این نوع پمپ مطرح است و برای انتقال حجم بالایی از سیالات کاربرد دارد. از این نوع پمپ ها علاوه بر انتقال آب، برای جابه جایی سوخت های بسیار رقیق نیز استفاده می شود. پمپ سانتریفیوژ در مدل های پروانه ای برای پمپاژ کردن آب تمیز است و هیچ گونه ناخالصی نباید در آب باشد.
جابه جایی آب دریا، سیستم های تهویه هوا، صنعت پتروشیمی، تولید برق، آتشنشانی و در نهایت عملیات آبرسانی، از این نوع پمپ استفاده می شود.
پمپ سانتریفیوژ در مدل های مختلف مانند پروانه باز، پروانه بسته و پروانه نیمه باز است. البته بهتر است بدانید که پروانه های بسته و نیمه باز کاربردهای بسیار زیادی در پمپ سانتریفیوژ دارند. شفت موجود بر روی پمپ که اجزای پمپ بر آن اجرا می شود عملکرد خود را با چرخش پروانه تنظیم می کند.
شرکت های تولید کننده پمپ های مختلف
شرکت های معتبر و مختلفی در ایران اقدام به تولید پمپ های کاربردی و اصل می نمایند که از بین آن ها می توان، صنایع پمپ سازی ایران، پمپ سازان اسپادانا، پمپ سازی نوید سهند، پمپ سازی پرشیا، معین آبشار، محصولات پمپی LEO، شرکت رایان پمپ، محصولات پمپ DEBEM، پنتاکس و صدها شرکت و کارخانه پمپ سازی ایرانی و خارجی که با عرضه پمپ های کاربردی باکیفیت، نام خود را در بین برترین شرکت های تولیدکننده پمپ ثابت کرده اند.

جمع بندی
در حالت کلی و علمی می توان گفت، پمپ های پویا، گریز از مرکز عمودی و افقی، پمپ دنده ای، پمپ های لوبی و پم های پیستونی در دسته پمپ های کاربردی قرار دارند. پمپ های گریز از مرکز در دسته پمپ های داینامیک هستند و به خاطر قیمت پایین و کارایی بالا جزو محبوب ترین و پر استفاده ترین پمپ ها به شمار می روند.
لطفا در صورتیکه این مطلب برایتان مفید بوده است از قسمت دیدگاه
نظر خود را با ما به اشتراک بگذارید